close
تبلیغات در اینترنت
سماموس
گروه کوهنوردی آریا بندر انزلی
گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من
درباره وبلاگ


گروه کوهنوردی آریا به عنوان اولین گروه رسمی هیئت کوهنوردی بندر انزلی در راستای توسعه و ترویج این ورزش و جذب و تشویق افراد مخصوصا جوانان در استفاده کامل تر از طبیعت در جهت متعالی نمودن جسم و روح خود سال 1380 فعالیت خود را آغاز نمود و از آن تاریخ تا کنون پس از پشت سر گذاشتن مشکلات بیشماری علیرغم جمعیت کم شهرستان و فقدان کوه و توجه گسترده عمومی به بسیاری از رشته های ورزشی مخصوصا قایقرانی و فوتبال توانسته حضوری قابل قبول در عرصه کوهنوردی کشور داشته باشدو.........

پروفایل مدير وبلاگ
ورود کاربران
نام کاربری :
رمز عبور :
رمز عبو را فراموش کرده ام
عضویت سریع
نام کاربری :
رمز عبور :
تکرار رمز :
ایمیل :
نام اصلی :
کد امنیتی : * کد امنیتیبارگزاری مجدد



 

 

 

نام‌شناسی

دربارهٔ معنای آن اختلاف است اما در این که واژه‌ای ترکیبی است به ظاهر هیچ اختلافی نیست. برخی آن را ترکیبی از دو واژهٔ سمام (با زبر و فتحه سین) (samam) و (somam و sumam) و موس (mos و یا mus) می‌دانند.

  • در خود معنای واژهٔ سمام نیز میان مردم اختلاف است که این اختلاف به سبک خواندن و تلفظ این واژه بر می‌گردد.
  • معنای نخست: برخی سوماً را به معنای ماده‌ای دانسته‌اند که از آن شربتی مقدس ساخته و در آیین‌های مذهبی زرتشتی و آیین‌های هندی مصرف می‌شده‌است. بر پایهٔ این تفسیر و معنا از واژهٔ سوماً (که مردم با پیش و ضمه سین این واژه را نیز تلفظ می‌کنند) سوماموس به معنای چکادی است که در منطقهٔ رویش و پرورش سوماً قرار دارد. این نوع نام‌گذاری در منطقه بسیار دیده می‌شود، مانند توبن به معنای منطقه‌ای که در آن درخت تو (با زبر تاء و اشباع واو) می‌روید و بن به معنای زیر و بنه است. یعنی در زیر و بنه منطقهٔ رویش درخت تو. در مناطق دیگر از استان‌های شمالی نام‌های دیگری می‌توان از همین ریشه یافت که سوماسرا (sumäsarä) در غرب گیلان یکی از شهرهایی است که از این نام اشتقاق یافته‌است و به معنای سرزمین و محدوده آزاد و بدون دیواری است که گیاه سوماً در آن می‌روید. البته به اشتباه این نام تصحیف شده و در حال حاضر به نام صومعه سرا خوانده می‌شود که نادرست و برخلاف لهجه‌های گیلکی است.

معنای دوم:بنا به گفتهٔ برخی دیگر سماموس سر چشمهٔ آبهای پاک معنی شده و از آنجائی که در زمستان برف زیادی بر قله می‌نشیند، بهنگام بهار و تابستان چشمه‌های آب سرد از قله تا به دامنه جاری می‌شوند.

  • معنای سوم: برخی سماموس را ترکیبی از واژهٔ سه و ماموس دانسته‌اند و ماموس یا ماموز را نام منطقه و آبادی سه گانه‌ای دانسته‌اند که در زیر این قله وجود دارد. بنابر این نام چکاد از نام آبادی‌های سه گانه آن گرفته شده‌است.
  • معنای چهارم: برخی نیز سو (su) را به معنای نور و روشنایی گرفته‌اند، چنان که می‌گویند «سوی چشمانم کم شد»، که این عبارت به معنای کم شدن دید شخص است. بنابراین سوماموس به معنای روشنای و ماموس نیز نام منطقه‌است. این چکاد را از آن رو به نام سوماموس خوانده‌اند که روشنایی آن بس خیره کنند است؛ زیرا این چکاد بزرگ برف نشین در هنگام برخورد تابش آفتاب بسیار خودنمایی می‌کند و در هنگام زمستان و آفتابی بودن آسمان، روشنایی و بازتاب نور خورشید آن واقعاً دیدنی و جذاب است. به ویژه که این چکاد را می‌توان از دشت‌های لنگرود تا نزدیکی تنکابن به وضوح دید.
  • معنای پنجم: برخی آن را ترکیبی از «سوماً» و «موز» و یا مازو دانسته‌است که «مازو» و «موز» به معنای رشته کوه‌ها، کوهستان و نیز قله آمده‌است چنان که در معنای مازندران گفته‌اند که آن آبادی است که درون کوهستان و یا قله‌ها و یا درون رشته کوه‌ها قرار گرفته‌است. البته نا گفته نماند که واژهٔ مازو نام درختی نیز می‌باشد که در پارسی آن را بلوط گویند. در جنگل‌های شمالی چند گونه از بلوط یافت می‌شود که از معروف‌ترین آن‌ها مازو و پلوت است.
  • معنای ششم: برخی از اهالی، سما را مخفف آسمان و موس را به معنای چکاد و قله گرفته‌اند؛ بنابراین سماموس به معنای چکاد آسمان گفته‌اند.
  • معنای هفتم و هشتم: البته برای آن دو معنای دیگری می‌توان یافت که این سه معنای اخیر شاید به حق نزدیک‌تر باشد. گروهی واژه سوم (به پیش سین) را به معنای گیاه چرید چهارپا و چرا کردن و وزیدن باد دانسته‌اند. پس سوماموس به معنای قله چراگاه و یا قله‌ای است که گیاه مخصوص چریدن چهارپایان وجود دارد. این معنا از آن رو درست می‌نماید که در این منطقه از گذشته چراگاه چارپایان بوده‌است و هنوز هم گله‌های بزرگ است در دامنهٔ آن رها و در حال چریدن است. افزون بر آن که در زمانهٔ ما نیز چراگاه رمه‌های گالش‌ها در تابستان و بهار است. چنان که از اسناد تاریخی نیز به عنوان چراگاه خاندان‌های معروف جورده رامسر مانند شل شریف و سطان رستم یادشده‌است.
  • معنای نهم: گروهی دیگر سمام را به معنای باز و شاهین شکاری دانسته‌اند. پس سماموس ترکیبی از سمام و موس است که در حالت ادغام تخفیف داده می‌شود و سماموس خوانده می‌شود. در این صورت سماموس به معنای آشیانه شاهین و عقاب معنا می‌دهد که این دور از ذهن نیست.
  • معنای دهم: برخی سماموس را مرکب از سما (زیما یعنی سرما) و موس (موت= آشیانه) دانسته‌اند. بنابراین در مجموع سماموس مترادف با واژه هیمالیا به معنی آشیانه سرما است

موقعيت‌جغرافيايي کوه سماموس در استان گیلان:
‌کوه سماموس‌ با عرض و طول جغرافيايي َ50 °36 شمالي و َ23 °50 شرقي درمحدوده شهرستان‌های رودسر و رامسر ‌در مرز گيلان و مازندران قرار دارد. ارتفاع سماموس 3703 متر می‌باشد. در ارتفاعات منطقه سماموس به تعداد زیادی قلل با بیش از 3000 متر ارتفاع مانند لزنا‌چاک، علیه، سی‌پشت، توکه‌سر، اسپی‌پشته، کشکی، سرخ و هفت‌خا‌نی بر می‌خوریم. این کوه، بلند‌ترین قله کوه استان گیلان‌ است.‌ به علت منفرد بودن آشکار اين مجموعه کوهستاني و جدا شدن آن از بدنه خط‌الراس اصلي رشته کوه البرز توسط در‌ه‌هاي عميق رودخانه‌هایی که آنرا زهکشی می‌کنند، از این کوه به عنوان توده سماموس نام می‌بریم‌‌

 

 


 

 

 

توپوگرافي (وضعيت ناهمواری):


گستره کوه سماموس شامل بلندي‌هاي خشن، سخت‌گذر، همراه با د‌ر‌ه‌هاي تنگ و ژرف مي‌باشد‌. این توده کوهستانی دارای نزدیکترین فاصله با درياي کاسپین بین تمام کوه‌های بالای 3000 متر رشته کوه البرز است. به طوری که فاصله آن در خط مستقیم از قله کوه به خط ساحلی دریای کاسپین 24 کیلومتر می‌باشد‌. نزدیکی این کوه به دريا، نشان‌دهنده شيب خيلي زياد اين توده به سمت دريا (شمال) در يک فاصله کوتاه و تغيرات شديد ارتفاعي در اين محدوده است‌.‌ يال‌هاي منشعب سماموس خط تقسيم آب بين حوضه‌‌ رودخانه‌هاي غرب مازندران و شرق گيلان مانند پل‌رود، سموش، اژدها‌رود، صفا‌رود، چالک‌رود، کاکرود، خشکه‌رود، کوکورود و... مي‌باشند‌. توده کوهستانی سماموس یک تاقدیس مرکب است (شکل.4) [2]، محور عمومی آن را می‌توان از یالی که در جنوب‌شرقی جاده رحیم آباد-‌اشکورات در محل روستای گرماب‌دشت در دره پل‌رود تا شمال‌غرب جاده رامسر- جواهرده در محل پارک جنگلی صفارود ‌(‌پارک جنگلی آب معدن قرار دارد‌) پیگیری نمود. محور این تاقدیس شکل قوسی دارد که تحدب آن به سمت جنوب است‌. به‌طوری که محور آن از محل پارک جنگلی صفا‌رود با جهت ‌شمال‌شرقی-جنوب‌غربی تا قله سماموس امتداد یافته، ‌‌قله‌های چاله‌سر، پشتاور‌، ارک‌سر، گبون‌، رورب‌کش روی این یال قرار دارند‌ ‌و‌ یال دیگر از خود قله با جهت جنوب‌شرقی- شمال‌غربی تا جنوب‌شرق روستای گرماب‌دشت، محل تونل زیاز در جاده اشکورات، کشیده شده است و قله‌های توکه سر، ریزینه‌بن، سی‌پشت، کشکی بر روی آن قرار دارند. قله اصلی سماموس در راس این قوس جای گرفته است‌. این تاقدیس مرکب توسط ده‌ها گسل از انواع مختلف و با جهات گوناگون به صورت عمود یا به موازات محور تاقدیس شکسته شده است‌. این مسئله در شکل‌گیری توپوگرافی این توده کوهستانی نقش مهمی دارد‌. در این میان 2 گسل، از بقیه مهم‌ترند. این 2 گسل سبب بالاآمدگی این توده کوهستانی در شرق گیلان شده. گسل اول، راندگی سماموس که ‌ از حوالی جنوب روستای جؤردشت (‌سرای چوپانی درگاب‌دشت‌) شروع و با‌ جهت ‌ ‌شرقی- ‌غربی یک دیواره و پرتگاه گسلی را در یال شمالی- شمال‌غربی در منتهی‌الیه حوضه سموش به وجود آورده است‌. پرتگاه سنگی ‌گسل تا جنوب روستای سجیران کشیده شده است‌. جنس سازندهای زمین‌شناسی کوه سماموس از دیگر عوامل تاثیر‌گذار در شکل‌گیری توپوگرافی این کوه است‌. وسعت بزرگی از دامنه غربی، جنوب‌غربی کوه سماموس (‌جاده اشکورات) از سازند‌های کنگلومرای [3] جواهرده(جؤرده) شکل گرفته است. در بسیاری از مناطق همچون اطراف روستا‌های لیما، لیما‌گوابر، کاکرود و جؤرده، برونزدگی‌ها‌ و پرتگاه‌های سنگی از این واحد زمین‌شناسی تشکیل شده‌اند. اما سازندهای آهکی شکل‌دهنده پرتگاه‌های عظیم سنگی در تمامی ستیغ خط‌الراس دامنه‌های غربی کوه سماموس، به‌ویژه در شرق روستاهای لیما‌چال، تر‌پو، آبدار‌بو‌چال و شمال کاک‌رود وحتی تمامی دامنه جنوبی توده سماموس است‌. بنابراین با توجه به توضیحات داده شده، زمین‌های جنوب قله‌ اصلی سماموس از همه طرف به پرتگاه‌های ختم می‌شود. همین امر شکل فلات گونه‌ای به این منطقه داده است. به طوریکه در محل کلام داغوله در جنوب غربی قله اصلی سماموس چندین دریاچه فصلی از آب قله‌های اطراف در فصل بهار به وجود می‌آید‌. قلل محصور کننده این عارضه کم شیب میان ‌کوهی که همگی ارتفاع بالای 3000 متر دارند شامل قله سماموس‌(‌3703)‌ و لزنه‌چاک‌(3349) در شرق، کوه سوته‌سرا (‌3123)‌ و هفت‌خانی(3064) در جنوب و جنوب‌غربی، کوه علیه (‌3117) و سرخ(2778)در غرب و‌ ‌کوه‌های کشکی (‌2744)‌ شیر‌پشته (‌3022)‌ ریزینه‌بن (2988) توکه‌سر(‌3332) در شمال‌غربی و شمال می‌باشد


 

 

 

هیدرولوژی:
توده سماموس به علت داشتن قلل مرتفع و نزدیکی به دریای کاسپین، بارش برف در فصل سرد، (شروع ریزش برف از مهر ماه مشاهده شده است) دارای منابع مناسب و کافی ا‌ز برف برای تغذیه رودخانه‌ها‌ی فراوان این منطقه است‌. در ضمن وجود رسوبات و سازندهای دوران دوم ‌زمین‌شناسی به ویژه آهک و ماسه‌سنگ و ذوب‌ شدن تدریجی برف در این منطقه سبب به وجود آمدن ذخیره‌های مناسب آب زیر‌زمینی و چشمه‌های فراوان پر آب شده که در تغذیه دبی رودخانه‌ها علاوه بر بارش باران و برف موثر می‌باشد‌. این منطقه دارای ده‌ها رودخانه کوچک و بزرگ است‌. رودخانه‌ها با توجه به منبع تغذیه‌شان و وسعت حوضه آبریزشان و عمق پیشروی در کوهستان دارای جریان‌های دائمی، نیمه دائمی و فصلی است‌. ‌عموماً رودخانه‌های که از مناطق ارتفاعی 500-‌ 2000 متری تغذیه می‌شوند دارای جریان‌های نیمه‌دائمی و فصلی است و منبع تغذیه جریان‌شان باران می‌باشد. رودخانه‌های که از ارتفاعات بالای 2000 متری سرچشمه می‌گیرند از منابع برف و چشمه‌ها تغذیه می‌شوند، دارای جریان دائمی است‌. مهمترین حوضه‌های‌ رودخانه‌های کوه سماموس پل‌رود ‌(‌دومین رود بزرگ گیلان‌)، سموش، خشکه‌رود، آچا‌رود، کوکو‌رود، صفا‌رود، چالک‌رود، زیله‌رود، اژدها‌رود و کاک‌رود می‌با‌شند


پوشش گیاهی:
جنگل‌های منطقه بخشی از جنگل‌های انبوه و مرطوب حوزه دریای کاسپین را تشکیل می‌دهند‌. که عناصر متشکله آن‌ها اکثرا از گونه‌های پهن‌برگ (خزان کننده‌) است. پوشش جنگلی منطقه از کوهپایه‌ها آغاز و تا ارتفاع ‌‌‌2000-2500 منطقه ادامه دارد (‌‌‌دامنه‌های تا 500 متری توسط باغات مرکبات و چای پوشیده شده است‌)‌. ‌اغلب گونه‌های تشکیل‌دهنده‌ی جنگل‌های منطقه مانند انجیلی، لرک، آزاد، خرمندی، گل‌ابریشم (‌شب خس‌) و لیلکی جزو گونه‌های گیاهی ذخیره و باقیمانده از دوران سوم زمین‌شناسی می‌باشند، که امروزه فقط آثار سنگواره ‌آنها در جنگل‌های اروپای‌غربی ‌و شمالی مشاهده می‌شوند. تیپ‌های جنگلی منطقه را از نظر استقرار در مناطق و ارتفاعات مختلف می‌توان بدین صورت تقسیم نمود: الف‌-‌ تیپ‌های جلگه‌ای باتلاقی:‌ تیپ‌های جنگلی باتلاقی شامل توسکاستان، توسکا‌- لرگستان، سفید پلتستان و سفید پلت‌- توسکاستان‌‌ ب‌- تیپ‌های جلگه‌‌ای غیر باتلاقی: تیپ‌های غیر‌باتلاقی در مناطقی که دارای خاک زهکشی شده طبیعی است دیده می‌شود و شامل بلوطستان، بلوط - ممرزستان و شمشادستان ‌است‌‌. در حوضه رودخانه خشکه‌رود یکی از جوامع طبیعی شمشماد منحصر به فرد مشاهده می‌شود. این جامعه شمشماد از محدود جامعه شمشماد باقی‌مانده در مناطق جنگلی گیلان است‌.‌ پ‌ - تیپ‌های جنگلی ارتفاعات پایین: این تیپ‌ها پس از جلگه یعنی از مرز بالای تیپ جنگلی باتلاقی شروع شده تا ارتفاع 900 متری گسترش دارد و شامل جوامع انجیلستان، انجیلی‌- ممرزستان، بلوطستان وبلوط‌- ممرزستان می‌باشد. ت‌- تیپ‌های جنگلی میان‌بند‌: این تیپ‌ها که در ارتفاع 900 تا 1200 متری از سطح دریا گسترش دارند عبارتند از : ممرز، راشستان، راش‌- ممرزستان‌.‌ ث‌- تیپ‌های جنگلی مناطق مرتفع : مناطق مرتفع یعنی ارتفاعات 1200 تا 1800 متری به سبب دارا بودن شرایط مناسب از نظرآب‌و‌هوا و خاک ، رویشگاه اصلی گونه‌ی راش و محل استقرار راشستان خالص است. گونه‌های همراه راش عبارتند از : ممرز، ملچ، توسکای ییلاقی، افرا و شیردار. ج - تیپ‌های فوقانی و حد نهایی جنگل: تیپ‌های که در حد نهایی جنگل یعنی در ارتفاعات بالاتر از 1800 متری سطح دریا پراکنده‌اند به علت شرایط سخت زیستی نظیر کمبود بارندگی، وزش باد، تبخیر سطحی نسبتا زیاد، کمی عمق خاک، طولانی بودن دوران سرما و یخبندان بستر مناسبی برای رشد درختان و توسعه و گسترش جنگل نیست‌‌ و عبارتند از:‌ نوعی ممرز بنام لور همراه گونه‌ای بلوط و جامعه کچف - ارویستان.
از ارتفاع 1800 متری به بالا در دامنه‌های شمالی سماموس پوشیده از پوشش مرتعی می‌با‌شد به صورت تدریجی که به ارتفاع افزوده می‌شود، پوشش گیاهی تبدیل به بوته‌زارهای آلپی به ویژه" گون" می‌شود اما در دامنه‌های جنوبی، به دلیل خورتاب بودن و دریافت بارش کمتر پوشش بوته‌ای غلبه دارد

 


 




نوع مطلب : سماموس، 
برچسب ها :

امتیاز : :: نتیجه : 0 امتیاز توسط 0 نفر مجموع امتیاز : 9
تعداد بازدید مطلب : 22
سه شنبه 16 ارديبهشت 1393 :: 14:9